Decyzja, czy młoda kobieta, która chce powrócić na rynek pracy po urodzeniu dziecka, powinna zawrzeć umowę o pracę czy otworzyć własną działalność gospodarczą, zależy tylko od jej indywidualnych preferencji. Zarówno pierwsze, jak i drugie rozwiązanie ma swoje plusy i minusy. Przyjrzyjmy się zatem jednej i drugiej propozycji realizacji zawodowej młodej mamy.
Etat
Praca na etacie to na pewno bardziej bezpieczna opcja, jeżeli chodzi o stały dochód w postaci wynagrodzenia za pracę. Dodatkowo, praca na etacie gwarantuje płatny urlop wypoczynkowy wymiarze 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy, a także dodatkowe 2 dni w ciągu roku na opiekę nad dzieckiem do lat 14. Kobieta która karmi piersią dziecko ma również prawo do 1 godziny wolnej w trakcie dnia pracy na karmienie dziecka. Atutem pracy na etacie są często bardzo pożądane dodatkowe świadczenia pozapłacowe – np. w postaci szkoleń, kursów, pakietów medycznych czy karnetów kulturalno-rekreacyjnych. W wielu zakładach pracy aktualnie jest możliwość pracy w formie zdalnej lub hybrydowej – połączenia pracy stacjonarnej i zdalnej. Jest to atrakcyjna propozycja dla młodej mamy, która może w międzyczasie mieć przy sobie maleństwo. Etat gwarantuje nam również bezpieczeństwo otrzymywania wynagrodzenia w przypadku konieczności pójścia na zwolnienie lekarskie, gdy dziecko zachoruje. Jednakże rozpoczęcie pracy wiąże się również z koniecznością zapewnienia opieki dla dziecka. Najlepszym rozwiązaniem byłaby opieka babci nad ukochaną wnuczką lub wnukiem. Nie zawsze jednak jest to możliwe, nie zawsze również udaje się znaleźć miejsce w żłobku. Pozostaje wówczas zatrudnienie niani. Jest to duże wyzwanie, ponieważ nie lada sztuką jest znaleźć odpowiednią osobę, która zajmie się naszym dzieckiem. Poza tym, dużym minusem są koszty, jakie wiążą się z zatrudnieniem niani. Tutaj z pomocą przychodzi państwo – rządowy program dopłaty do wynagrodzenia niani, który obowiązuje od 2018 roku. Mechanizm działania całego przepisu jest dość prosty: zatrudnienie musi być nawiązane po 1 stycznia 2018 roku, następuje podział obciążenia z tytułu wypłacanego wynagrodzenia dla niani. Połowę minimalnego wynagrodzenia (obecnie 2600/2 = 1300) płaci ZUS. Natomiast pozostałą część należy wypłacić samemu. Z nianią należy podpisać umowę oraz zgłosić ją do ZUS. Dziecko pod opieką niani może mieć od 20 tygodni do 3 lat.
WŁASNA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
Warto również zastanowić się nad założeniem jednoosobowej działalności gospodarczej i samemu być sobie szefem. Jeżeli więc młoda mama ma jakiś fach w ręku, to śmiało może zamienić go w biznes. Przykładowo: panie, które potrafią i lubią szyć mogą zająć się projektowaniem i szyciem odzieży, torebek lub naprawą garderoby na zlecenia, osoby znające języki obce mogą zająć się tłumaczeniami dla firm i osób prywatnych, a ci, którzy mają smykałkę do handlu, mogą założyć sklep internetowy. Wiele branż daje nam możliwość pracy w domu, dlatego warto się nad tym zastanowić i zacząć działać. Należy pamiętać, że powszechny dostęp do internetu sprawia, że w krótkim czasie można dotrzeć do potencjalnych klientów i warto to wykorzystać. Warto ogłaszać się na różnych portalach, zakładać firmowe strony internetowe, rozgłaszać wszędzie, gdzie się da o naszej działalności, aby odnieść sukces. W ramach działalności gospodarczej częściej jednak pracuje się poza domem – czy to w biurze, czy też w terenie. Wówczas kłania się temat opieki nad dzieckiem – tu dostępne możliwości są takie same, jak przy etacie i opisane zostały w pierwszej części artykułu. Otwarcie własnej działalności gospodarczej najczęściej wiąże się z koniecznością zakupu wielu rzeczy niezbędnych do jej prowadzenia, takich jak samochód, komputer/laptop, smartfon, oprogramowanie lub sprzęt w zależności od wybranej branży (np. maszyna do szycia), lub też z remontem, adaptacją i/lub wyposażeniem lokalu na potrzeby nowej firmy. Tutaj również z pomocą może przyjść instrument państwowy, a dokładniej unijny w postaci dotacji na otwarcie działalności gospodarczej. Wniosek o dotację na start złożyć można w Powiatowym Urzędzie Pracy odpowiednim do miejsca zamieszkania przyszłej bizneswoman, a także w instytucjach zajmujących się koordynacją i dystrybucją środków unijnych na start działalności gospodarczych. Minus jest jednak taki, że środki nie zawsze są dostępne i zależne od ogłoszeń konkursowych nadrzędnych instytucji. Poza tym udzielenie dotacji wymaga ustanowienia zabezpieczenia na wypadek nienależytego wykonania umowy, nie każdy młody przedsiębiorca jest w stanie zaproponować np. poręczenie osoby fizycznej. W przypadku braku możliwości uzyskania dotacji bezzwrotnej innym źródłem sfinansowania pomysłu na biznes może być pożyczka „na start”. Tutaj propozycje i możliwości są bardzo zróżnicowane, w zależności od instytucji która posiada w zakresie swoich działań takie pożyczki. Mogą to być banki, które jednak rzadziej proponują kredyty osobom na początku biznesowej ścieżki ze względu na wysokie ryzyko kredytowe, a jeżeli jest taki produkt, to oprocentowanie jest stosunkowo wysokie jak dla młodych przedsiębiorców. Bardziej przystępne oferty proponują instytucje oferujące pożyczki ze środków unijnych – oprocentowanie jest bardzo korzystne, nie ma dodatkowych opłat i prowizji, a i procedury są często prostsze niż w bankach. Minusem pożyczek jest konieczność ich zabezpieczenia, praktycznie w każdym przypadku wymagane jest dodatkowe, poza wekslem zabezpieczenie, a często jest to problem. Poza tym pożyczka jest zwrotna – trzeba zawsze zabezpieczyć środki na ratę, zatem firma musi przynosić dochody. Przedsiębiorcy mogą skorzystać również z dofinansowań na szkolenia i kursy – często nawet do 80%, jest to bardzo korzystna opcja dla pań chcących się doszkalać. Na początku działalności przez okres pierwszych 6 miesięcy przedsiębiorca płaci tzw. „mały ZUS”, a przez kolejne 2 lata składkę ZUS na warunkach preferencyjnych. Należy również wybrać formę opodatkowania odpowiednią dla wybranej branży i formy działalności. Wszystkimi sprawami finansowo-księgowymi winna się zająć profesjonalna księgowa lub biuro rachunkowe. Prowadząc własną działalność gospodarczą młoda mama ma wszystko w swoich rękach, to jak firma będzie prosperować, jakie dochody przyniesie, a tym samym ile ona sama zarobi jest zależne wyłącznie od niej. Dochód firmy jest zależny również od ilości jej klientów – czy to będzie działalność usługowa czy produkcyjna, zawsze ważny jest klient, którego trzeba pozyskać. I tu może rodzić się problem – bo wszystko dobrze, jeżeli z dzieckiem wszystko w porządku i tylko marudzi przy ząbkowaniu, ale wszystkie mamy wiedzą, że nie zawsze jest słodko”… Młoda mama jest bardzo często potrzebna dziecku, pomimo tego że zorganizowała mu codzienną opiekę. Pojawiają się choroby, nieprzespane noce. Zatem mamy tu kolejnego minusa prowadzenia własnej działalności gospodarczej.
PODSUMOWANIE
Bycie pracującą mamą jest wspaniałe, ale bywa też stresujące. Poza tym, takie życie nigdy nie jest perfekcyjne. Pracująca mama to także wielkie wyzwanie. Ale da się to zrobić. Wiele kobiet pracuje lub prowadzi firmę i bardzo świadomie wychowuje dzieci. Nie jedno, nie dwoje, ale często trójkę. Co nie umniejsza faktu, że jest to wyzwanie. Pracująca mama ma też lepszą organizację dnia oraz jasne priorytety, dokładnie wie czego chce i umie podjąć szybką decyzję. Bierze życie takim, jakim jest. Bo jeśli pracuje lub prowadzi firmę i wychowuje potomstwo, zbyt wiele już w życiu doświadczyła, by siedzieć i załamywać ręce. I w tym momencie czy jest to etat, czy własna działalność, nie ma już większego znaczenia, wszystkie za i przeciw zostały wymienione, a decyzja należy indywidualnie do każdej kobiety.
Justyna Zdolska
Specjalista ds. dofinansowań
